Het Coronavirus & afvalwater. Laatste update: 25 maart

Op deze pagina vindt u actuele informatie over het mogelijke voorkomen van het Coronavirus - officieel het SARS-CoV2 virus - in afvalwater en wat zuiveringsbeheerders kunnen doen om besmetting met het virus te voorkomen.

In de regio Wuhan in China werd in december 2019 een nieuw coronavirus (COVID-19-virus, SARS-CoV-2) aangetoond. Dit virus kan de ziekte COVID-19 veroorzaken. Inmiddels zijn over de hele wereld mensen met dit virus geïnfecteerd, ook in Nederland. De meeste patiënten hebben koorts en luchtwegklachten, zoals hoesten, kortademigheid of een longontsteking. Sommigen hebben ook diarree. Mensen met een zwakke(re) gezondheid kunnen aan de gevolgen van het coronavirus overlijden, de meeste patiënten herstellen. Kijk voor laatste stand van zaken op worldometers.info/coronavirus/.

De voornaamste manier van overdracht is via druppeltjes die in de lucht worden gebracht wanneer een geïnfecteerde persoon hoest, en wellicht ook bij niezen en praten. Recent is bekend geworden dat sommige patiënten diarree krijgen, en dat het nieuwe Coronavirus in feces van sommige geïnfecteerden kan worden aangetroffen. Of SARS-CoV-2 ook via de urine wordt uitgescheiden is nog onduidelijk.

In Nederland is in rioolwater SARS-CoV2 aangetoond. Meer hierover leest u op de websites van KWR en het RIVM.
Bij het werken met afvalwater en oppervlaktewater worden beschermingsmaatregelen geadviseerd zoals in 
de arbocatalogus van de waterschappen (deel 5) 'Omgaan met biologische agentia' beschreven staan.
Deze adviezen zijn niet gewijzigd na het aantonen van SARS-CoV2 in rioolwater.

Hieronder een lijst van vragen en antwoorden over het nieuwe Coronavirus SARS-CoV-2 in afvalwater en oppervlaktewater in Nederland. Deze staan ook onder 'Vragen en antwoorden' in de menubalk.

Voor meer algemene informatie over de Nederlandse situatie kunt u kijken op de website van het RIVM.

    Het SARS-CoV2 virus is inmiddels in Nederland ook aangetoond in het rioolwater. Zie hierover de berichtgeving door KWR en het RIVM.  Bij het werken met afvalwater en oppervlaktewater worden beschermingsmaatregelen geadviseerd zoals die staan beschreven in de arbocatalogus van de waterschappen (deel 5) 'Omgaan met biologische agentia'. Deze adviezen zijn niet gewijzigd na het aantonen van SARS-CoV2 in rioolwater.

    Bent u werkzaam als zuiveringsbeheerder? Werk conform de reguliere hygiënevoorschriften.

    De voornaamste manier van overdracht is via druppeltjes die in de lucht worden gebracht wanneer een geïnfecteerde persoon hoest. Recent is bekend geworden dat enkele patiënten in het buitenland, voornamelijk onderzoeken in China, diarree ervaren. Het nieuwe coronavirus wordt in feces van sommige patiënten aangetroffen, ook zonder dat zij diarree hebben. Ook kon het virus worden aangetoond in patiënten voordat zij ziek werden. Dat betekent dat het virus zich in afvalwater kan bevinden afkomstig van geïnfecteerden, ook als deze niet ziek zijn.

    Bij het werken met afvalwater worden beschermingsmaatregelen geadviseerd zoals in de arbocatalogus van de waterschappen (deel 5) 'Omgaan met biologische agentia' beschreven staan. Best practices voor de bescherming van de gezondheid van werknemers op het gebied van sanitaire voorzieningen moeten worden gevolgd, inclusief passende persoonlijke beschermingsmiddelen (beschermende buitenkleding, handschoenen, laarzen, veiligheidsbril, masker en / of gezichtsbescherming-FFP3). Bovendien moeten werknemers de handhygiëne in acht nemen, en ogen, neus en mond niet aanraken met ongewassen handen. Dit komt overeen met de algemene hygiëne adviezen hoe zich te beschermen tegen griep en verkoudheid zoals handen wassen.

    Het Centrum Infectieziektebestrijding bij het RIVM houdt zich momenteel op allerlei vlakken bezig met preventie en bestrijding van het SARS-CoV-2. Dit richt zich voornamelijk op het voorbereiden van de terugkeer van eventuele werkelijke geïnfecteerden/ziektegevallen naar Nederland en isolatie dan wel quarantaine. Ook wordt veel aandacht gegeven aan het vergroten van de bewustwording en toelichting. Het RIVM doet tevens onderzoek in afvalwater als onderdeel van deze integrale surveillance aanpak. Meer informatie vindt u op https://www.rivm.nl/coronavirus/covid-19/vragen-antwoorden.

    Het RIVM is als collaborating centre voor de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO CC for risk assessment of pathogens in food and water) betrokken bij het opstellen van adviezen en Q&A over het SARS-CoV-2 via onveilig water, sanitatie en hygiëne. Begin februari is duidelijk geworden dat dit nieuwe Coronavirus ook in feces wordt aangetoond en dat een deel van de patiënten diarree heeft. Inmiddels is het virus ook in afvalwater aangetoond. De voornaamste transmissieroute loopt via druppeltjes die in de lucht worden gebracht wanneer een geïnfecteerde persoon hoest of niest. Voor adviezen van het WHO CC zie: rivm.nl/en/who-collaborating-centre-risk-assessment-of-pathogens-in-food-and-water.