Haalbaarheidsstudie Usoniq, IPMV-thema Oxidatieve technieken

In dit IPMV-project wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar een nieuwe ozontechnologie voor het verwijderen van microverontreinigingen. Bij deze technologie wordt ozondosering gecombineerd met het inbrengen van zogenoemd ultrasoon geluid. De techniek heet Usoniq.

Voor de verwijdering van microverontreinigingen en resistente bacteriën is nageschakelde toepassing van ozon een bewezen technologie. Op rwzi Aken werd in 2018 de grootste ozoninstallatie van West-Europa in gebruik genomen. Een conventionele ozoninstallatie bestaat uit een betonnen tank en een beluchtingssysteem waarmee zuurstof en ozon in het afloop nabezinktak ingebracht wordt. De verblijftijd van het water in deze tank bedraagt circa 15 minuten.

Nieuwe ozontechnologie, zoals Usoniq, bewerkstelligt mogelijk een verbeterde en snelle ozonoverdracht in de vloeistof. De introductie van ultrasoon eenheden en een alternatief inbreng- en mengprincipe maakt de microverontreinigingen wellicht beter ontvankelijk voor omzettingen. De leverancier van Usoniq claimt dat met beduidend lagere verblijftijden en O3-doseringen dezelfde afbraakrendementen kunnen worden behaald. De technologie heeft Technology Readiness Level (TRL) 4-5. Ultrasoon geluid is in principe niet waarneembaar voor het menselijk gehoor. Het begint vanaf ongeveer 20 kHz en loopt tot 800 MHz.

Mogelijke positieve effecten van de nieuwe technologie zijn:

  • betere chemische kwaliteit van het effluent (o.a. microverontreinigingen);
  • meer dan 70 procent verwijdering van de gidsstoffen;
  • betere ecologische effluentkwaliteit; de SIMONI-score kan naar verwachting met minimaal 50 procent gereduceerd worden (effluent nabehandeling ten opzichte van de situatie zonder die vergaande zuivering);  
  • lagere investeringskosten door kortere verblijftijden (i.c. kleinere installaties).

Kortom: de combinatie van het effect van ultrasoon geluid, juiste O3-inbreng en menging kan leiden tot een effectievere O3-installatie voor effluenten van rwzi’s tegen lagere kosten. In dit project wordt deze claim ander onderzocht.

Innovatieprogramma ‘Microverontreinigingen uit afvalwater’ (IPMV)

Dit project maakt onderdeel uit van het ‘Innovatieprogramma Microverontreinigingen uit afvalwater’, thema Oxidatieve technieken. Doel van dit programma is om snel de weg vrij te maken voor een aantal veelbelovende verwijderingstechnieken, of mogelijke verbeteringen van bestaande technieken, zodat waterschappen binnen vijf tot zeven jaar meer beproefde verwijderingstechnieken tot hun beschikking hebben waaruit ze de beste keuze kunnen maken voor hun eigen situatie.

Over deze technieken bestaan momenteel nog onzekerheden, onder meer over verwijderingsrendementen, kosten en CO2-voetafdruk. Maar ook omdat onvoldoende duidelijk is of de technieken goed kunnen worden ingepast op Nederlandse rwzi's en welke effecten er optreden in de bedrijfsvoering en het zuiveringsproces van de rwzi.

Het totale budget bedraagt ongeveer 11,5 miljoen euro. Dat geld wordt bijeengebracht door het ministerie van IenW (5 miljoen),  STOWA (2,5 miljoen) en de gezamenlijke waterschappen (4 miljoen). Het innovatieprogramma loopt tot en met 2023.