Kennisprogramma Bouwen met Natuur

In het Kennisprogramma Bouwen met Natuur werken tien waterschappen samen om op een pragmatische manier antwoorden te krijgen op kennisvragen om het concept 'Bouwen met Natuur' bij beekherstel geïmplementeerd te krijgen. Het programma richt zich op nieuwe kennis (ontwikkelen van kennis), maar evenzeer op het ontsluiten en toepasbaar maken van kennis en het overdragen en implementeren van kennis. Hierbij is de inhoudelijke focus gericht op drie componenten, zijnde: ecologische effecten, hydrologische kansen en risico’s, en governance.

De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in het herstel van beken. Op diverse plekken is al veel bereikt, maar de opgave is groot. Nederland heeft in haar KRW stroomgebiedsbeheersplannen vastgelegd om beken in een goede ecologische toestand te brengen. Daarnaast zijn er landelijke en regionale doelen om waterberging en vertraagde afvoer te realiseren om wateroverlast te voorkomen en water vast te houden. Beekherstelprojecten zijn de afgelopen jaren vooral opgepakt als projecten die (delen van) de waterloop natuurlijker herinrichten, vaak met veel graafwerkzaamheden. Deze aanpak is kostbaar en het duurt lang, waardoor waterschappen de waterdoelen onvoldoende dreigen te realiseren.
 
Een andere manier op doelen in beeksystemen te realiseren is via het concept 'Bouwen met Natuur.' Hierbij wordt gebruik gemaakt van natuurlijke processen en potenties om doelen te realiseren. Het denken in bouwen met natuur is een verschuiving ten opzichte van ‘vroeger’, waar vooral de focus lag op ‘technisch’ bouwen met het zoveel mogelijk beperken van effecten voor natuur en milieu. Bouwen met Natuur zijn tot op heden veelal kleinschalige maatregelen, die veelal meer beheersmatig van aard zijn of projecten waar waterdoelen worden gerealiseerd in natuurgebieden.
 
Bouwen met Natuur is geen doel op zich, maar een alternatief voor het uitvoeren van beekherstelprojecten om waterdoelen (KRW, waterberging en waterconservering) in beeksystemen te realiseren, waarbij:
- aangesloten wordt bij natuurlijke kenmerken van het watersysteem;
- het stroomgebied en watersysteembenadering centraal staan;
- gebruik gemaakt wordt van natuurlijke processen.