Om het stedelijk gebied leefbaar te houden, zetten gemeenten en waterschappen volop in op klimaatadaptatie. Maar meer groen om hittestress te beperken, vergroot de stedelijke watervraag. En meer berging in hemelwatervoorzieningen, oppervlaktewater en op het maaiveld om wateroverlast beperken, vraagt om meer ruimte voor hemelwater. Deze ruimtevraag – boven- en ondergronds – concurreert met die van bijvoorbeeld verdichting, mobiliteit en de energietransitie, aldus de auteurs.

Afkoppelen is een middel om een meer natuurlijke waterhuishouding te bereiken: hemelwater niet langer snel afvoeren naar de rwzi, maar lokaal verwerken om de waterhuishouding te versterken. Om het tempo van de klimaatverandering en de toenemende stedelijke verdichting bij te benen, is het wel nodig dat het tempo van afkoppelen omhooggaat. In potentie kan dit ook. Op basis van de technische levensduur is jaarlijks 1,5% van het areaal ‘aan de beurt’, nog afgezien van de koppelkansen die er ook volop liggen bij wegvervanging en stedelijke herinrichting. Kortetermijnaspecten, zoals kostenbesparingen door relining in plaats van vervanging, onvoldoende verwerkingscapaciteit van het watersysteem, gedeeltelijk afkoppelen, personeelsgebrek en concurrentie om ruimte, zijn enkele verklaringen waarom deze potentie onbenut blijft.

Het is volgens de auteurs aan de watersector om te kijken naar toekomstgerichte waardecreatie en zich niet te laten leiden door de hiervoor genoemde kortetermijnbeperkingen. Ze roepen gemeenten en waterschappen op om samen te investeren in een andere omgang met hemelwater, door hier ruimte voor te creëren in het oppervlaktewatersysteem, het grondwatersysteem en/of de openbare ruimte.