Skip to main content Skip to main nav

16 oktober 2026

De frisse blik van Sicco de Knecht: “Ga op zoek naar gedeelde belangen”

“Wetenschappers hebben vaak de neiging om dingen uit te leggen. Dat is niet altijd handig. Ga in het contact met anderen uit van gelijkwaardigheid. Stel vragen en ga op zoek naar gedeelde belangen. Als je onderzoek op die manier insteekt, stijgt de acceptatie van de resultaten.” Aan het woord is Sicco de Knecht, directeur van het Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving (NEWS). Vanuit zijn expertise geeft hij STOWA een paar tips voor een betere kennisdoorwerking bij de waterschappen. Dat doet hij in de meest recente STOWA ter Info, die onlangs verscheen.

De Knecht legt uit dat de NEWS  partijen samenbrengt met als doel wetenschapscommunicatie te verbeteren. “Nu zijn bijvoorbeeld beleidsmakers en onderzoekers vaak niet met elkaar in gesprek. Ook zijn communicatieprofessionals helaas vaak geen integraal onderdeel van het proces. Een gemiste kans, want goede communicatie kan helpen om een onderzoekslijn vast te stellen. Dat kan er ook toe leiden dat je in een vroeg stadium constateert dat er geen draagvlak is voor het onderzoek dat je wil doen en dat je het dus beter stop kunt zetten of aan kan passen.”

“Vroeger was wetenschapscommunicatie niet meer dan het begrijpelijk uitleggen van wetenschappelijk onderzoek. Het uiteindelijke doel van onderzoek was doorgaans een publicatie in een vaktijdschrift voor vakgenoten. Dat werd gezien als de heilige graal. Dan moet je niet verrast zijn als het onderzoek uiteindelijk niet in de praktijk wordt toegepast. De onderzoekers van STOWA zouden in een vroeg stadium met waterschappers op de werkvloer in gesprek moeten gaan. Dat zou je ook moeten doen met waterschappen die niet direct bij het onderzoek betrokken zijn of die kritisch zijn. Het is dan aan de onderzoekers om te luisteren. Het goed snappen van de context kan onderzoek namelijk verrijken. Mensen komen vaak met hele slimme suggesties of nieuwe invalshoeken en als die worden meegenomen, zijn ze sneller geneigd de resultaten te accepteren. Dat blijkt bovendien ook uit onderzoek.” 

“Of een bepaald onderzoek impact kan creëren, zou ook vaker onderscheidend moeten zijn bij het toekennen van financiering voor projecten. NEWS heeft een handleiding ontwikkeld om de verwachte impact van onderzoek te kunnen beoordelen. Als STOWA prioriteit wil geven aan kennisdoorwerking, is het soms beter om te kiezen voor minder technisch geavanceerd onderzoek, maar te focussen op een excellent impactplan. Dan bereik je uiteindelijk meer dan als je kiest voor een excellent onderzoeksvoorstel met een matig impactplan. Zo verklein je het risico dat onderzoeksresultaten in de la belanden.”

“Het is daarnaast verstandig om onderzoekers te selecteren met een open houding. Zijn zij bereid naar anderen te luisteren? Hebben ze zelfkennis? Veel onderzoekers hebben het idee dat ze objectief zijn, maar niemand is waardenvrij. Dat ruiken mensen op een kilometer afstand en het is beter om daar in de communicatie met anderen open over te zijn. Als je op die manier contact legt met anderen, leidt dat tot een oprechte dialoog. Daar heb je later profijt van, omdat het helpt om onderzoeksresultaten te accepteren en toe te passen.” 

Sicco de Knecht is directeur van het Nationaal Expertisecentrum Wetenschap & Samenleving (NEWS). Voorheen werkte hij onder meer als beleidsadviseur bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en als programmacoördinator van het programma Open Science bij de Universiteit Utrecht. Hiervoor was hij hoofd onderzoeksbeleid bij de Universiteit Leiden.