Juridisch en financieel-economisch instrumentarium voor beekherstelprojecten

In deze uitgave worden de juridische aspecten en financieel-economische mogelijkheden van de verschillende Bouwen met Natuur maatregelen beschreven: de wettelijke verplichtingen, de wijze waarop het beheer van eenmaal ingerichte natuurlijke beken juridisch kan worden vormgegeven en geborgd (onder andere in de legger) en de kosten, baten en bekostigingsmogelijkheden.

Onder de vlag van de Werkgroep Bouwen met Natuur (voortaan BmN) werken tien waterschappen en STOWA samen aan het in beeld brengen van de kansen en mogelijke risico’s voor natuurlijk beekherstel. In technische zin is helder gemaakt welke ‘kleinschalige’ herinrichtingsmaatregelen kunnen bijdragen aan een betere ecologische en ook chemische kwaliteit van de beken, zoals voorgeschreven door de Kaderrichtlijn water. Eerdere grootschalige beekherstelprojecten, waarbij veel werd vergraven en waar gewenste profielen kunstmatig werden aangelegd (en waarbij bijvoorbeeld veel gronden moesten worden verworven), leverden niet altijd het beoogde resultaat op. Vandaar het idee om met minder ingrijpende activiteiten, zoals zandsuppletie, verondieping en het inbrengen van dood hout, de doelen te bereiken. Deze worden beschreven in hoofdstuk 2 van dit rapport.

Er blijkt echter ook behoefte aan inzicht in de juridische aspecten en financieel-economische mogelijkheden om de verschillende activiteiten binnen beekherstelprojecten te kunnen uitvoeren. Wat de juridische aspecten betreft gaat het in eerste instantie om de wettelijke verplichtingen voor de realisatie van de zes te onderscheiden maatregelen. In tweede instantie is de vraag op welke wijze het beheer van eenmaal ingerichte natuurlijke beken juridisch kan worden vormgegeven en geborgd, rekening houdend met de verschillende belangen die bij dit beheer aan de orde (kunnen) zijn. Het financieel-economische deel van deze handreiking gaat in op de kosten en baten van beekherstel én op de bekostigingsmogelijkheden.