14 september 2018

Ken uw beek!

In ons land hebben we in het verleden alle beken naar onze hand gezet. Bijvoorbeeld door ze recht te trekken, te gebruiken voor het bevloeien van aangrenzende hooilanden, of als energiebron (watermolen). Daarom is de beek nu zoals die is. Het nieuwe 'Handboek beken en erfgoed’ laat overtuigend zien dat kennis van de geschiedenis van beek en beekdal – naast morfologische en ecohydrologische kennis - veelal leidt tot betere herstel- en ontwikkelplannen.

De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed RCE en STOWA hebben de afgelopen jaren intensief samengewerkt aan het bijeenbrengen van kennis om erfgoed in te bedden in het herstel en de ontwikkeling van beken en beekdalen. De resultaten zijn nu vastgelegd in het handboek.

De huidige vormen van beekdalen zijn het resultaat van de wisselwerking tussen de mens en zijn omgeving. Die wisselwerking gaat terug tot in de prehistorie. De functies van beken en beekdalen zijn door de jaren heen veranderd, en zijn ook nu nog in ontwikkeling. De voorbeelden in het handboek laten zien dat het kennen van de geschiedenis van beek en beekdal vaak opmerkelijke inzichten geeft in de hydrologische en de ecologische potenties van het watersysteem. En daarmee tot betere herstel- en ontwikkelplannen.

Daar komt bij dat bewoners, recreanten en maatschappelijke organisaties steeds meer waarde hechten aan de geschiedenis van hun landschap en de eigenheid van hun gebied. Rekening houden met erfgoed kan dus ook het draagvlak van een project vergroten.

Het handboek geeft per fase van een beekherstelproject aan hoe erfgoed het project kan verrijken en ondersteunen. Daarnaast geeft het handboek een indruk van de bijzondere geschiedenis van Nederlandse beken en beekdallandschappen. Het handboek is het derde deel van het bekenfeuilleton van STOWA. Eerdere delen waren: