Doel van FIRM is het verbeteren van overstromingsrisicoanalyses en handelingsperspectieven voor toepassing in verzekeringsvraagstukken. Het gaat om toepassingen voor huishoudens en bedrijven, bouwprojecten en grote infrastructurele werken. In de te ontwikkelen modellen kan straks bijvoorbeeld het effect van tijd (klimaatverandering) en keuzes in interventies (transities) inzichtelijk gemaakt worden. Hierdoor kunnen risico's beter worden onderbouwd, net als de hieruit volgende verzekeringspremies en kapitaalvereisten.

FIRM is een consortium van zestien partners (zie ook afbeelding) uit de wetenschap, het verzekeringswezen en de watersector. Penvoerder is Nationale Nederlanden; de Universiteit van Amsterdam voert de coördinatie over het onderzoek, STOWA is betrokken vanuit de waterschappen.

Het onderzoeksprogramma telt vijf pijlers:

1 Modellering risico’s
De risicoanalyses in het waterbeheer zijn primair ontwikkeld voor het watersysteem. Toepassing in de financiële sector leidt tot aanzienlijke overschatting van risico's en schade. FIRM verbetert de risicoanalyse door expliciet rekening te houden met reststerkte, systeemwerking en noodmaatregelen, en meervoudige doorbraken. Voor neerslagrisico wordt de analyse verfijnd door onderzoek naar buigrootte op basis van radar, het gebruik van nieuwe stresstesten, en toepassing van AI en het effect van bodemdaling en grondwater.

2 Doorwerking economie
Adaptatiestrategieën werken verschillend door op rolinvulling van banken en verzekeraars en de langetermijneconomie (investeringsklimaat, welvaartsverdeling, premies en solvency eisen). Tot nu toe zijn vooral extreme scenario’s verkend, FIRM onderzoekt hoe en welke combinaties van preventie, ruimtelijke keuzes en financiële maatregelen het meest effectief zijn bij meer realistischere strategieën en waar tippings points liggen.

3 Extreme gebeurtenissen
Om de langetermijnimpact van klimaatverandering op verzekerbaarheid te bepalen, wordt AI ingezet. AI kan leemtes in de bestaande scenariosets (gebrek extremen) invullen om het toekomstig klimaat in een willekeurig zichtjaar te voorspellen. Daarnaast worden methodes ontwikkeld om kansenkaarten te generen waarin een zonering wordt aangebracht voor de langetermijn(on)verzekerbaarheid in een gebied, gegeven klimaatverandering en transities. Deze methode wordt zo mogelijk ook toegepast voor verschillende delen van de wereld.

4 Schadefuncties
De overstroming van Limburg in 2021 liet zien dat opstalschade van huishoudens wordt onderschat. Door dataverzameling van werkelijke gebeurtenissen te verzamelen kan dit beter. Ook wordt onderzocht hoe early warning-systemen en building back better-strategieën schades kunnen verminderen. Belangrijke onderzoeksvragen zijn: welk effect hebben deze maatregelen op het risico, hoe kan dit effect worden vergroot, en hoe kunnen schadefuncties worden verbeterd?

Meerwaarde

Betrouwbare risico-informatie is draagt bij aan financiële stabiliteit, een beter investeringsklimaat en de kredietwaardigheid van Nederland. Voor verzekeraars en banken biedt FIRM een beter begrip van overstromingsrisico’s, klimaateffecten en maatregelen. Minder onzekerheid kan leiden tot lagere premies en lagere kapitaaleisen. Omdat waterdata breder wordt toegepast en toegankelijker wordt gemaakt, leidt FIRM tot nieuwe kennisvragen en diensten voor kennisinstellingen en bedrijven in de watersector.

[Overzicht partijen toevoegen?]