Programmaplan ORK III. Verder bouwen op een goed fundament

Dit programmaplan ORK III is een concrete invulling en uitwerking van de nieuwe visie op regionale keringen ‘Verder Bouwen op een Goed Fundament’ die in 2017 uitkwam.

De dijkafschuiving te Wilnis, in 2003, maakte indringend duidelijk dat er extra aandacht nodig was voor de toestand van de regionale keringen in Nederland. Provincies en keringbeheerders (waterschappen en Rijkswaterstaat) gingen er direct mee aan de slag. In 2004 verscheen de gezamenlijke Visie op de regionale waterkeringen, het eerste product van een vernieuwde samenwerking op dit onderwerp. Met deze visie was de koers bepaald en het belang van de regionale waterkeringen gemarkeerd. Vervolgens nam in 2006 de STOWA op verzoek van het InterProvinciaal Overleg (IPO) en de Unie van waterschappen (UvW) de integrale uitwerking van het Ontwikkelprogramma Regionale Waterkeringen (ORK) op zich.

Inmiddels zijn de regionale waterkeringen aangewezen, genormeerd en grotendeels getoetst. Vele honderden kilometers zijn al versterkt of worden de komende jaren versterkt. Zo is in de afgelopen periode een belangrijke stap voorwaarts gezet. Het werk is echter nog niet af. Het toetsen en versterken van de regionale waterkeringen gaat ook de komende jaren door. De afspraken die provincies en waterschappen daarover hebben gemaakt, blijven onverkort van kracht. Mede door externe ontwikkelingen, zoals de introductie van de meerlaagsveiligheid benadering, de overstap naar de nieuwe normeringssystematiek voor de primaire keringen, maar ook door het fenomeen klimaatverandering, bleek het gewenst om, na het afgronden van de 2e fase van ORK (ORK-II), het proces te continueren.
 
In ORK-III is de visie op de regionale keringen geactualiseerd. Dit gebeurde enerzijds om plaats te bieden aan opgedane ervaringen en voortschrijdende kennis, en anderzijds om een basis te leggen voor verdere ontwikkeling van het beheer van de waterkeringen in een context van toegenomen ruimtelijke dynamiek. De hernieuwde visie op de regionale waterkeringen, getiteld ‘Verder bouwen op een goed fundament’, omvat gemeenschappelijke afspraken en geeft ruimte voor regionaal maatwerk. Daarmee wordt invulling gegeven aan de doelmatigheid in het waterbeheer. De hernieuwde visie onderscheidt voor de beleids- en kennisagenda vier thema’s: (1) sterkte en gedrag van regionale keringen, (2) methoden en technieken voor toetsen en versterken, (3) beheerdeskundigheid, en (4) governance & omgeving. Het werk vindt plaats vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid en met respect voor ieders rol, in navolging van het vele werk dat in de afgelopen jaren is gedaan.

Ter bepaling van de richting waarin het keringbeheer zich zou moeten ontwikkelen, is een inventarisatie uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een lijst van bijna zestig items. Hiervan is drie-vierde technisch en éénvierde beleidsmatig van aard. Voor het afhandelen van deze lijst is een periode tot en met 2019 voorzien; de globale omvang betreft 15 tot 18 mensjaren. Om dit geheel goed te kunnen beheersen en effectief en efficiënt te kunnen laten uitvoeren, heeft de stuurgroep ORK het onderhavige Programmaplan laten opstellen. Het plan is opgesteld door de STOWA. De totstandkoming vond plaats in afstemming met zowel Begeleidingsgroep Visie als de Begeleidingsgroep Techniek.