Bronopsporing van indirecte lozingen door fingerprints van afvalwater

Rwzi’s vormen een belangrijke route van microverontreinigingen naar het oppervlaktewater. Sommige van deze microverontreinigingen veroorzaken problemen in het oppervlaktewater. Reduceren van de emissies van deze stoffen kan met end-of-pipe technieken (i.c. zuivering bij de rwzi), maar aanpak aan de bron is (ook) wenselijk. Want wat er niet in komt, hoeft er immers ook niet uit. De herkomst van stoffen in het afvalwater is echter niet altijd bekend. Als de herkomst duidelijker is kunnen gerichtere maatregelen worden genomen. Dit project is een verkenning van de mogelijkheden voor een gedetailleerdere karakterisering (fingerprint) van verschillende afvalwaterstromen, om de herkomst van bepaalde stoffen beter te kunnen achterhalen.

Projectcode	433.268
Uitvoerders	Aveco de Bondt, AD eco advies, Jongens van Techniek
Thema	Waterkwaliteit, Nieuwe stoffen
Startdatum	01-06-2026
Einddatum	31-07-2027
Tags	monitoring stedelijk waterbeheer waterketen

Op een rioolwaterzuiveringsinstallatie komen diverse afvalwaterstromen samen die worden gezuiverd en vervolgens geloosd op het oppervlaktewater, te weten: huishoudelijk afvalwater, industrieel afvalwater, afstromend hemelwater en rioolvreemd water. Maar elke activiteit die in een rioleringsgebied plaatsvindt, laat een unieke combinatie van stoffen, concentraties en verhoudingen daarin achter in het afvalwater; dit noemen we de chemische vingerafdruk of fingerprint.

Dit project is een verkenning van de mogelijkheden om een beter beeld te krijgen van de herkomst van microverontreinigingen in de uiteenlopende afvalwaterstromen die naar een rwzi komen, door het vaststellen van karakteristieke patronen, de zogenaamde fingerprints, per afvalwaterstroom. Hierbij wordt gebruikgemaakt van bestaande meetdata, gedegen kennis over de waterketen en de waterkwaliteit van verschillende deelstromen en diverse datasciencetechnieken.

Een beter beeld van de herkomst van microverontreinigingen maakt het mogelijk om:

De bijdrage van een deelstroom aan het totaal te bepalen (kwantiteit)
De concentraties en vrachten van verontreinigingen in een deelstroom te schatten (kwaliteit)
Meer inzicht in de bijdrage van indirecte lozingen van bedrijfsafvalwater te krijgen

Het project begint met een verkenning van alle meetdata en metadata die wenselijk is en beschikbaar is. Hierbij zal onder andere gebruikgemaakt worden van de Afvalwaterprognoses en de Watson database [https://www.emissieregistratie.nl/data/watson-rwzi-emissiedata/watson-database].

In 2026 zal de inspanning zich richten op het uitwerken van een fingerprint van huishoudelijk afvalwater (fase 1). Deze afvalwaterstroom vormt de basislijn en is naar verwachting het meest constant. Deze basislijn is nodig om te kunnen bepalen wat vanuit andere, meer dynamische afvalwaterstromen komt. Op basis van de resultaten van fase 1 zullen aanbevelingen worden gedaan voor het bepalen van fingerprints voor de overige deelstromen die afwateren op de rwzi’s. Het uiteindelijke doel is het vaststellen van fingerprints van verschillende bedrijfstakken. Deze fingerprints kunnen helpen bij het opsporen van indirecte lozingen.

Dit project maakt onderdeel uit van het Kennisnetwerk Grip op Indirecte lozingen