14 juli 2026
Graverij door bevers: laveren tussen lust en last
Het was deze week even voorpaginanieuws op de website van de NOS: de bever is – net als de wolf – van een bedreigde diersoort ineens een ‘probleem’ geworden. Bevers ondergraven spoorwegtaluds, dijken en in een enkel geval zelfs woningen. In het bericht werd overigens maar weinig aandacht besteed aan de positieve bijdrage die bevers leveren aan bijvoorbeeld de biodiversiteit en klimaatadaptatie. STOWA en andere partijen zoeken daarom al jaren naar de balans tussen de lusten en de lasten van bevers, onder het motto: duurzaam samenleven met de bever.
Dat de bever nu als probleem wordt ervaren, is vanuit het oogpunt van veiligheid en overlast natuurlijk te begrijpen. Maar dat is het halve verhaal. De bever creëert door zijn activiteiten nieuwe leefgebieden voor talloze andere diersoorten. Ook ontstaan er door het bouwen van dammen en het omknagen van bomen bevermeren en natte beekdalen. Deze vernatte gebieden vormen een ideaal leefgebied voor diverse planten, insecten, amfibieën en vogels. Ze fungeren bovendien als natuurlijke ‘waterschappers’. Door dammen aan te leggen, wordt regenwater bovenstrooms vastgehouden, wat bijdraagt aan de natuurlijke sponswerking van het landschap. Hun dammen zijn bovendien cruciaal tijdens periodes van extreme droogte (door water vast te houden) en extreme neerslag (door waterstroom te vertragen).
Zenderen
STOWA, ProRail en enkele waterschappen doen daarvoor momenteel onder meer onderzoek naar het gedrag van bevers. Daarvoor worden langs de IJssel en de Maas bevers gezenderd. Het onderzoek moet duidelijk maken hoe bevers zich verplaatsen binnen hun leefgebied en hoe dat verandert bij wisselende waterstanden. Maar ook welke factoren maken dat dijken en kades kwetsbaar zijn voor graverij. Door meerdere bevers in verschillende gebieden te zenderen, verzamelen onderzoekers nieuwe informatie over hun gedrag en interactie met de omgeving. Hierdoor wordt beter inzicht verkregen in de graafschade en kunnen we passende maatregelen nemen om graverij te voorkomen. > Meer informatie
Graverijregisseur
In het recente verleden hebben al veel meer onderzoeken gelopen naar het gedrag en de opsporing van bevers, en naar preventie tegen graverij. Op de speciale landingspagina www.stowa.nl/graverij krijg je een overzicht van de activiteiten die STOWA, op dit gebied heeft uitgevoerd, of nog uitvoert. Om de onderzoeken goed te stroomlijnen en te coördineren is er zelfs een speciale graverijregisseur aangesteld: Hanneke Kloosterboer.
Kenniscentrum
Niet alleen onderzoek is belangrijk, ook het verspreiden van kennis en inzichten over graverij. STOWA, Rijkswaterstaat, ProRail, de Unie van Waterschappen, Interprovinciaal Overleg en de Zoogdiervereniging hebben daarvoor het Kenniscentrum Bever opgericht. Het doel van het Kenniscentrum Bever is door het delen van kennis en het bundelen van krachten, op ‘een duurzame wijze samen te leven met de bever’. De samenwerking moet bijdragen aan een effectieve aanpak van de uitdagingen rondom de bever. > Naar de website van het Kenniscentrum Bever
Tot slot: voor specifieke vragen kunnen waterbeheerders en andere partijen die te maken krijgen met graverij contact opnemen met de Helpdesk Graverij.
Benieuwd naar het oorspronkelijke nieuwsbericht op NOS.nl? Bekijk het via deze link
English resume