Bij het terugwinnen van warmte uit oppervlaktewater wordt water langs warmtewisselaars geleid, veelal platenwisselaars. De platen zitten hiervoor heel dicht tegen elkaar en het water wordt erlangs geperst. Om vervuiling van deze platen te voorkomen, wordt het water eerst goed gefilterd. Deze filters, met kleine maaswijdtes, kunnen met name schade toebrengen aan kleine waterorganismen. In dit pilotproject wordt onderzocht wat de schade van uiteenlopende combinaties filter-warmtewisselaar is en hoe die schade doorwerkt in het ecosysteem. Dit kan handvatten geven voor het ontwerpen van TEO-systemen met minimale schade aan het waterleven. Ook zouden waterbeheerders bij beoordeling van vergunningaanvragen eisen kunnen stellen aan het type installatie: combinaties van filter en warmtewisselaar.

In 2023 heeft het Waterschap Amstel Gooi en Vecht bij de Sloterplas een proefinstallatie voor de winning van thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) gebouwd. De proefinstallatie is kleinschalig, maar ze is representatief voor een normale TEO-installatie. Ze bestaat uit drie parallel geplaatste onderzoeksstraten, en een Flexbedfiltert. Het oppervlaktewater wordt vanuit de Sloterplas via een aanzuigkorf verpompt naar de installatie en over de onderzoeksstraten verdeeld. Er is een mogelijkheid om later ook grachtenwater uit de Platogracht als influent te gebruiken om ook dit te onderzoeken. Behalve de ecologische effecten van de installatie wordt ook het energierendement van de straten gemonitord. Hiervoor wordt koud water uit de diepte van de plas gebruikt.

AGV werkt samen met twee andere waterschappen, namelijk het Hoogheemraadschap van Rijnland (Rijnland) en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Ieder waterschap doet onderzoek naar de TEO-winning uit een bepaald type watersysteem. AGV onderzoekt de winning vanuit een stadsplas, HHNK onderzoekt de winning vanuit een poldersloot en Rijnland onderzoekt de winning vanuit een boezemkanaal. HHNK en Rijnland benutten voor dit onderzoek reeds bestaande TEO installaties, waarbij wordt samengewerkt met warmteleverancier Eteck.

Monitoring, analyse en rapportage worden in samenwerking tussen de drie waterschappen uitgevoerd, zodat de data en de uitkomsten met elkaar vergelijkbaar zijn en elkaar aanvullen. Hierbij wordt nauw samgenwerkt met het NIOO. De resultaten worden onder andere gebruikt als input voor waterkwaliteitsmodellen. Inzicht in de effecten van de TEO-winning is noodzakelijk om voor de grootschalige toepassing van TEO-systemen een strategie en een beleid te kunnen ontwikkelen.

Projectupdate augustus 2026

De resultaten van de meetjaren 2024 en 2025 zijn bijeengebracht in een tussentijdse rapportage. De rapportage bestaat uit een ecologisch rapport en twee rapportages over de energetische prestaties. De ecologische en energetische rapportages zijn los van elkaar geschreven, waardoor informatie deels overlapt en deels elkaar aanvult. Begin 2027 verschijnt het eindrapport, waarin het totale onderzoek, inclusief meetjaar 2026, geïntegreerd is.