Extreem weer en hoogwatersituaties vragen om noodmaatregelen die snel, veilig en onder druk toepasbaar zijn. Binnen het Interreg North-West Europe project BONSAI werd daarom op 14 en 15 april 2026 in de Marnewaard geoefend met verschillende tijdelijke maatregelen voor waterveiligheid. De maatschappelijke relevantie is groot; waterschappen, Rijkswaterstaat, Defensie, veiligheidsregio’s en internationale partners moeten in crisissituaties kunnen vertrouwen op maatregelen die niet alleen op papier kloppen, maar ook in het veld uitvoerbaar zijn.

Tijdens de tweedaagse praktijkoefening werden mobiele keringen, bekrammingen, opkistmethoden en zandzaktechnieken opgebouwd, deels met water belast, geëvalueerd en weer afgebroken. De oefening leverde duidelijke verschillen op in gebruiksgemak, opbouwsnelheid, transporteerbaarheid, stabiliteit, lekkagegevoeligheid en opruimbaarheid. Vooral het Europalletsysteem en Haawal bleken robuust en praktisch inzetbaar. Bij TubeBarrier en Buitink Flexibele Waterdam kwamen aandachtspunten naar voren rond hanteerbaarheid, koppelingen, onderloopsheid, leegmaken en schoonmaken. Voor bekrammingen bleek dat
standaardisatie, duidelijke werkinstructies en goede visuele ondersteuning cruciaal zijn.

De belangrijkste conclusie is dat oefenen onder zo realistisch mogelijke omstandigheden onmisbaar is. Pas in de praktijk wordt zichtbaar of systemen goed aansluiten, hoe deelnemers instructies begrijpen en welke veiligheids- en uitvoeringsvragen ontstaan. Het rapport doet daarom aanbevelingen werkinstructies verder te verbeteren, meer varianten en hogere keringen te testen, aandacht te geven aan aansluiting tussen systemen en de opgedane kennis actief te delen via onder meer de website van Wiki Noodmaatregelen. Een vervolgvraag is hoe deze lessen kunnen worden vertaald naar breed toepasbare hulpmiddelen, trainingen en standaardwerkwijzen voor crisisorganisaties.

Het onderzoek en de oefening zijn mede mogelijk gemaakt door cofinanciering vanuit Interreg North-West Europe en maken onderdeel uit van het BONSAI-project (NWE0400542). De oefening is uitgevoerd met betrokkenheid van onder meer het Crisisteam Waterkeringen, Defensie, STOWA, Deltares, Nederlandse en Vlaamse waterbeheerders en kennispartners.
 

Van dit rapport is ook een Engelse vertaling beschikbaar (STOWA 2026-25B). > Bekijk de vertaling