Skip to main content Skip to main nav

EBEO 2.0. Een nieuw ecologisch beoordelingssysteem na 2027

In dit project werkt STOWA samen met uiteenlopende partners aan een een nieuw systeem voor het beoordelen van de ecologische waterkwaliteit. Waterbeheerders krijgen met dit systeem niet alleen inzicht in de ecologische toestand van hun uiteenlopende type wateren, maar het geeft ook handvatten voor het verbeteren van deze toestand.

Waarom een nieuw beoordelingssysteem?

het huidge beoordelingssysteem is er vooral op gericht inzicht te geven in de ecologische toestand van de Nederlandse wateren, in overeenstemming met de(monitoring)vereisten van de Kaderrichtlijn Water.

Dit systeem ziet er kortweg als volgt uit: voor de KRW zijn er per watertype vier maatlatten opgesteld die een indicatie geven van de ecologische toestand. Dat zijn: waterplanten, algen, vissen en macrofauna. Waterbeheerders monitoren aantallen en soorten. Deze geven een bepaalde score op iedere maatlat. 

Volgens deskundigen blijft hiermee veel van de verkregen informatie onbenut. De aan- of afwezigheid van soorten geeft namelijk zowel in ruimte als tijd een goed beeld van de uiteenlopende ‘stressoren’ die aanwezig kunnen zijn. Denk aan een overmaat aan nutriënten, te veel microverontreinigingen, te lage stroomsnelheid, slechte leefomgeving, droogte en zo voort. De biologie zegt dus iets over de uiteenlopende omgevingsfactoren die de aan- of juist afwezigheid van bepaalde soorten verklaren. Deze informatie is van groot belang voor het aangeven van trends: boeren we ecologisch voor- of achteruit? Maar ook voor het stellen van een diagnose - wat is er aan de hand? - en voor het beoordelen van de effectiviteit van maatregelen: zien we toename van soorten die het doel van een bepaalde maatregel bevestigen?

Het project

De ontwikkeling van een nieuw, integraal beoordelingssysteem moet ervoor zorgen dat waterbeheerders het maximale halen uit hun monitoringinspanningen. Ze laten zien wat op enig  moment de ecologische kwaliteit van het water is, maar geven ook informatie waarmee waterbeheerders passend beheer kunnen voeren, gerichte maatregelen kunnen nemen en de effectiviteit van maatregelen goed kunnen beoordelen.

In het nieuwe systeem is ruimte voor alle technische ontwikkelingen, innovaties en opgedane kennis en ervaringen van de afgelopen decennia. Het moet leiden tot efficiëntere monitoring en tot een nauwkeuriger beeld van ons aquatisch ecosysteem.

Het nieuwe systeem moet kunnen voortborduren op de ervaringen die de afgelopen 25 jaar zijn opgedaan bij het monitoren en op de kennis die is ontwikkeld in vele nationale en internationale wetenschappelijke programma’s. De overtuiging bestaat dat moderne beoordelingssystemen kosteffectiever en sneller zullen zijn in gebruik, waardoor metingen dichter in ruimte en tijd kunnen worden uitgevoerd. Het nieuwe beoordelingssysteem gaat gebruikmaken van nieuwe technieken (DNA, ecotoxicologie) en richt zich op het hele watersysteem, inclusief het ecologisch relevante deel van de waterbodem.

EBEO 2.0 vs. de ecologische sleutelfactoren

Hoe verhoudt de voorgestelde beoordelingssystematiek zich tot de al langer in gebruik zijnde sleutelfactorensystematiek? Ook de sleutelfactoren geven namelijk een diagnostische ecologische beoordeling en geven daarmee richting geeft aan de te nemen maatregelen?  het antwoord is dat de sleutelfactoren vooral iets zeggen over de voorwaarden voor een goede ecologische waterkwaliteit: zijn de omstandigheden dusdanig dat gewenste flora en fauna zich kunnen vestigen, passend bij het type water. De blik is van buiten naar binnen.

Met het te ontwikkelen nieuwe beoordelingssysteem kijk je juist van binnen naar buiten; de samenstelling van levensgemeenschap onder water zegt namelijk iets over het effect van álle beïnvloedingsfactoren, dus meer dan alleen die factoren die door analyse van de sleutelfactoren worden gedekt. Kortom: wat leren we van het al dan niet voorkomen van bepaalde soorten over de omstandigheden? Het is deze combinatie én confrontatie van buiten en binnen - sleutelfactoren en biologische monitoring - die waterbeheerders verder gaat helpen bij het verder verbeteren van de ecologische waterkwaliteit.