Realiseren van ecologische waterkwaliteitsdoelen (KRW)

Via het uitvoeren van watersysteemanalyses kunnen waterbeheerders inzicht krijgen in het ecologisch functioneren van watersystemen. De ecologische sleutelfactoren (ESF’s) helpen waterbeheerders bij het uitvoeren van deze analyses. Hieronder leest u meer over het hoe en waarom van de ecologische sleutelfactoren. Of ga direct naar een van de infographics hieronder voor een overzicht van alle sleutelfactoren voor stromende en stilstaande wateren.

Er zijn twee sets ESF’s: één voor stilstaande wateren (9) en één voor stromende wateren (10). Voor stilstaande wateren zijn sleutelfactoren onder meer de productiviteit van het water (externe nutriëntenbelasting), het lichtklimaat (doorzicht) en de productiviteit van de bodem (interne nutriëntenbelasting). Voor stromende wateren zijn het onder meer de afvoerdynamiek, grondwater en de natte doorsnede. Alle voorwaarden samen bepalen de ecologische toestand van het watersysteem. De sleutelfactoren vormen de belangrijkste voorwaarden die nodig zijn voor een gezond watersysteem.

Weten hoe het zit

Als het beeld van de ecologische toestand in overeenstemming is met het beeld dat uit de sleutelfactoren naar voren komt, is er sprake van begrip; we snappen ‘waarom het is zoals het is’. Hiermee kunnen haalbare doelen gesteld worden die aansluiten bij wat gebruikers wensen en bij wat (inter)nationaal beleid van ons vraagt. Met het verkregen inzicht kunnen er bovendien maatregelen gekozen worden die effectief bijdragen aan het bereiken van de doelen. De ESF’s vormen dus een methode om een watersysteemanalyse uit te voeren. Verder vormen de ESF’s luikjes naar kennis en hulpmiddelen die er zijn en helpen ze bij de communicatie over waterkwaliteit en ecologie.

Rood of groen?

Een watersysteemanalyse start met een integrale blik met een grove beoordeling voor alle sleutelfactoren. Hiervoor worden bestaande (veld)kennis en relevante bestaande metingen gebruikt. Zo kan voor iedere ESF bepaald worden of deze op ‘groen’ staat (het watersysteem voldoet aan de voorwaarde) of op ‘rood’ (het watersysteem voldoet niet aan de voorwaarde). Vervolgens kan verder worden ingezoomd op de knelpunten, daar waar specifieke sleutelfactoren een probleem lijken te vormen. In zo'n geval is het soms nodig om extra metingen uit te voeren of een model toe te passen. Als er voldoende begrip is van het ecologisch functioneren van een watersysteem kunnen maatregelen worden bedacht die hierop effectief ingrijpen.

Tot slot: bij het nemen van besluiten over maatregelen is het cruciaal dat er een afweging plaatsvindt tussen de verschillende vormen van gebruik van het water. De sleutelfactor Context helpt hierbij. Deze helpt waterbeheerders bij het overzien van de gevolgen van maatregelen in een brede context. Dat voorkomt discussie achteraf en zorgt ervoor dat de maatregelen die worden gekozen naast effectief ook gedragen zijn.  

Meer weten?

DNA Diatomee Biosensor

In dit project werkt STOWA samen met een groot aantal andere partijen aan een nieuw instrument dat snel, goedkoop en efficiën...

Bekijk project

Stimuleringsbudget Emissiebeperking Open Teelten en Veehouderij

Waterschappen werken al jaren samen om de waterkwaliteit in land- en tuinbouwgebieden te verbeteren. Daarvoor hebben de water...

Bekijk project

Chemische monitoring biota

De Unie van Waterschappen heeft met het oog op de Kaderrichtlijn Water het initiatief genomen voor een meetcampagne waarbij e...

Bekijk project

Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse wegvangen rivierkreeften

Waternet, de provincie Utrecht en Hollands Noorderkwartier financieren via STOWA een onderzoek waarin een kosten-batenanalyse...

Bekijk project

Opzetten onderzoeksprogramma DNA in waterbeheer

Binnen dit project wordt een overzicht gemaakt van de huidige en de te verwachten toepassing van DNA-technieken in het waterb...

Bekijk project

Waterfabriek Wilp LIFE-project 18 ENV/NL/217

De Waterfabriek in het Gelderse Wilp is een EU Life-project waarin een geheel nieuw zuiveringsconcept wordt gedemonstreerd. I...

Bekijk project

Pilotonderzoek Waterfabriek Wilp (Innovatieprogramma Microverontreinigingen)

In dit project vindt op rwzi Terwolde een pilot plaats met innovatieve afvalwaterbehandeling. Uitgangspunten van deze 'Waterf...

Bekijk project

Effecten van droogte op beekgebonden waterfauna

Dit project betreft een onderzoek naar de effecten van droogval op beekgebonden waterfauna.

Bekijk project

Pilotonderzoek Mainstream Anammox System (MAS®)

In dit project wordt via pilotonderzoek onderzocht wat de mogelijkheden zijn om via het Mainstream Anammox Systeem stikstof t...

Bekijk project

Cyanostop

In dit project worden de onderliggende werkingsmechanismen onderzocht van het toedienen van waterstofperoxide aan oppervlakte...

Bekijk project

Grip op Slib (OBN) en pilot Beeksediment (Pilot KIW)

In dit project wordt onderzocht hoe slib in beken wordt gevormd, hoe het zich verplaatst en in welke mate het van invloed is ...

Bekijk project

Oorzaken naar afname van watergebonden insecten

In dit project wordt onderzoek gedaan naar de mogelijke afname van insecten die geheel of gedeeltelijk afhankelijk zijn van o...

Bekijk project

Verkennende studie uitheemse rivierkreeften

Dit project geeft een eerste aanzet om te komen tot oplossingen voor de sterk toegenomen aanwezigheid van uitheemse rivierkre...

Bekijk project

Kennisimpuls Waterkwaliteit

In de Kennisimpuls Waterkwaliteit (KIWK) werken het Rijk, provincies, waterschappen, drinkwaterbedrijven, kennisinstituten en...

Bekijk project

Vergelijkende analyse milieu-indicatiewaarden macrofyten

In dit rapport zijn twee verschillende methoden om milieu-indicatiewaarden te bepalen, met elkaar vergeleken: weighted averag...

Bekijk project

Waterplanten en waterkwaliteit

Dit project betreft een studie met veldonderzoek naar waterplanten in relatie tot waterkwaliteit en sedimentchemie. De kwalit...

Bekijk project

Ecosafe

Dit project richt zich op een kosteneffectieve verwijdering van gewasbeschermingsmiddelen uit glastuinbouwwater, gebaseerd op...

Bekijk project

Toepassing eDNA voedselwebanalyses voor toestandsbepaling en systeembegrip

Waterbeheerders monitoren hun oppervlaktewateren om inzicht te krijgen in de ecologische toestand van een water en aangrijpin...

Bekijk project

Bouwen met Natuur in beken

In het kennisprogramma Bouwen met Natuur werken tien waterschappen samen om op een pragmatische manier antwoorden te krijgen ...

Bekijk project

Emissieloos telen, onderdeel precisiebemesting

Dit project is een vervolg op het project 'Reductie stikstofuitstoot door precisiebemesting' (Stowa projectnr. 447.010), waar...

Bekijk project

SESAM. Stroomgebiedbrede Ecologische SysteemAnalyse Methodiek

In dit project ‘Stroomgebiedbrede Ecologische SysteemanalyseMethodiek’ vindt een kennisverdieping plaats ten behoeve van de E...

Bekijk project

SMART monitoring

In het waterkwaliteitsbeheer wordt volgens twee sporen de kwaliteit van oppervlaktewater in beeld gebracht: via een chemische...

Bekijk project

Emissieloos telen

Dit project is een vervolg op het project 'De waterefficiënte emissieloze Kas' (Stowa projectnr. 447.009), waarin teelstrateg...

Bekijk project

European Center for River Restoration (ECRR)

STOWA vertegenwoordigt Nederland in dit Europees netwerk van organisaties die werken aan beek- en rivierherstel. In 2018 was ...

Bekijk project

Stimuleringsbudget Emissiebeperking Glastuinbouw

In het Platform Duurzame Glastuinbouw werken de waterschappen met de landelijke overheid en de glastuinbouwsector aan een sam...

Bekijk project

PCLake en PCDitch

De complexiteit van het aquatisch ecosysteem maakt een goede inschatting van de effectiviteit van maatregelen voor de verbete...

Bekijk project

LIFE+project Cenirelta

Op rwzi Dokhaven van waterschap Hollandse Delta in Rotterdam heeft een demonstratieproject plaatsgevonden waarbij met zogenoe...

Bekijk project

Adviesgroep Watersysteemanalyse AWSA (v.h. modellering)

De Adviesgroep Watersysteemanalyse heeft als taak de Programmacommissie Watersysteemonderzoek van STOWA gevraagd en ongevraag...

Bekijk project

Reductie stikstofuitstoot door precisiebemesting

Het huidige bemestingsadvies voor substraatteelten in de glastuinbouw gaat uit van het geven van een veilige overmaat. Dit ka...

Bekijk project

Ontwikkeling mobiele installatie voor verwijdering gewasbeschermingslozingswater

Dit project beoogt het ontwikkelen van een mobiele zuiveringsinstallatie. Met een mobiele zuiveringsinstallatie hoeven de tel...

Bekijk project

E-learning module & rekentool voor opstellen waterbalans

De ASWA-kerngroep Waterkwaliteit van STOWA heeft in dit project samen met Waternet, Witteveen+Bos en IntoLearning een special...

Bekijk project

Ecologische sleutelfactoren voor stromende wateren (R-type)

Om het proces van ecologische watersysteemanalyses te ondersteunen, heeft STOWA de methodiek van ‘ecologische sleutelfactoren...

Bekijk project

Flexibel peil Alde Feanen

Het LIFE+ project ‘Booming Business’ heeft het doel om de waterkwaliteit te verbeteren, de natuur te herstellen en de bevaarb...

Bekijk project

Sleutelfactor 9 Context

Context is de sleutelfactor voor het afwegen van ecologische functies en andere functies van een watersysteem (zoals recreati...

Bekijk project

Plan van Aanpak uitwerking hydromorfologie/morfodynamiek stromende wateren

In beken en rivieren zijn stroming en de daarvan afhankelijke processen en structuren in hoge mate sturend voor de ecologisch...

Bekijk project

Handboek ecohydrologie beken: samenbrengen van beek en landschap

Om te komen tot een effectieve aanpak in het stroomgebiedsherstel is een goede systeemanalyse nodig. Het gaat erom te begrijp...

Bekijk project

Ecologische Sleutelfactor 7 Organische belasting, voor stilstaande wateren

Voor de uitwerking van de ESF ‘Organische belasting’ in stilstaande wateren is een plan van aanpak opgesteld door het uitvoe...

Bekijk project

Praktijkonderzoek verspreiden van bagger op het land

Het baggeren van watergangen is belangrijk met het oog op de waterbeheersing en wordt ook steeds belangrijker om waterkwalite...

Bekijk project

Mainstream Demon®, deammonificatie in de waterlijn

In dit project wordt op rwzi Velsen en rwzi Nieuwveer de koude-anammoxtechnologie Mainstream Demon® geïmplementeerd. Na opsta...

Bekijk project